Fabrikamı Satmak İstiyorum: İlk Adım Ne Olmalı?

Fabrikamı satmak istiyorum diyenler için ilk adım şu soruyu yanıtlamak: neden satıyorsunuz?
Emeklilik veya iş değişikliği: Acelesi yok. Doğru alıcıyı bekleyip fiyatınızdan taviz vermeden satabilirsiniz.
Nakit ihtiyacı: Süreç hızlandırılmalı. Bazı alıcılar hızlı kapanış karşılığında daha iyi teklif verir — bu avantaja dönüştürülebilir.
Taşınma veya büyüme: Yeni yer bulunmadan satılırsa kendinizi zor durumda bırakırsınız. Önce yeni lokasyonu netleştirin.
Bu sorunun cevabı satış stratejinizi baştan sona belirler. Danışmanınıza açıkça söyleyin.

Fabrika Satışında Değerleme Nasıl Yapılır?

Fabrikamı satmak istiyorum diyenlerin ilk takıldığı yer burası: “Fabrikam kaç eder?”
Fabrika değerlemesi daire değerlemesinden çok farklı çalışır. m² fiyatı tek başına bir şey ifade etmez. Şunların tamamı fiyatı belirler:
Yapısal özellikler: Tavan yüksekliği, zemin dayanımı (ton/m²), yükleme rampası sayısı, TIR girişi var mı?
Teknik altyapı: Elektrik trafo kapasitesi, doğalgaz bağlantısı, sprinkler sistemi. Altyapısı güçlü fabrikalar belirgin şekilde daha yüksek fiyata satılıyor.
Hukuki durum: İskan belgesi, yapı ruhsatı, imar durumu. Bunlarda eksik varsa alıcı bulmak güçleşir, banka finansmanı imkânsız hale gelir. Tapu durumunuzu Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü’nün e-devlet sayfasından kontrol edin. (https://www.tkgm.gov.tr)
Lokasyon: Ana artere mesafe, TEM veya E-5 bağlantısı, liman yakınlığı — bunlar fiyatı doğrudan etkiler.
Aynı bölgede, benzer m²’de iki fabrika arasında %30–40 fiyat farkı yaratan detaylar var. Bunları ancak yerinde görebilirsiniz. Ben sahaya çıkmadan değerleme yapmıyorum.

Fabrika Satışında Hangi Belgeler Gerekli?

Fabrikamı satmak istiyorum diyenlerin sürece girmeden hazır etmesi gereken belgeler şunlar:

Tapu fotokopisi (cins tescili — “fabrika” mı yazıyor?)
Yapı ruhsatı ve iskan belgesi
Elektrik abone sözleşmesi (trafo kapasitesi kaç kW?)
Doğalgaz sözleşmesi (varsa)
Son dönem vergi borcu yoktur yazısı
OSB üyelik belgesi ve aidat borcu yoktur yazısı (OSB içindeyse)
Bina mimari projesi

Bu belgeler hazırsa satış süreci hem hızlanır hem de alıcıya güven verir. Belgesi eksik fabrikalar için ciddi alıcılar genellikle görüşmeyi kesiyor.

Fabrika Alıcıları Kim? Doğru Alıcıya Nasıl Ulaşılır?

Fabrika alıcıları üç ana profilde geliyor:
Kullanıcı alıcılar: Kendi üretimini yapacak firmalar. Teknik detaylara çok dikkat ederler — trafo kapasitesi, tavan yüksekliği, yükleme rampası önceliklidir.
Yatırımcı alıcılar: Kira geliri için alıyorlar. Kira getirisi ve bölgenin doluluk oranı onlar için kritik. İyi bir fabrikada kira getirisi %6–8 bandında seyrediyor.
Stratejik alıcılar: Mevcut operasyonunu büyütmek veya yeni lokasyon açmak isteyen firmalar. Bu grup hızlı karar verir ve genellikle iyi fiyat öder.
Her profile farklı bir anlatı gerekiyor. Doğru danışman bu üç gruba aynı dili konuşmaz. Türkiye genelindeki sanayi gayrimenkul eğilimlerini takip etmek için Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nın OSB istatistiklerini inceleyebilirsiniz. (https://www.sanayi.gov.tr/osb)

Fabrika Satışında Kaç Süreç İşler?

Fabrika satışı ortalama kaç sürer? Bu sorunun tek bir cevabı yok ama şunu söyleyebilirim: belgesi tam, doğru fiyatlanmış ve aktif alıcı portföyüne sahip bir danışmanla çalışılan fabrikalar 2–4 ayda satılıyor. Belgesi eksik veya fazla fiyatlanmış fabrikalar yıllarca alıcı bulamıyor.
Süreci etkileyen üç faktör:
Fiyat: Piyasa değerinin üzerinde fiyatlandırma en büyük zaman kaybı kaynağı. Doğru fiyat, hızlı satış demek.
Belge durumu: İskan belgesi ve temiz tapu, banka finansmanı kullanmak isteyen alıcıların kapınızı çalmasını sağlar. Bu alıcılar çok daha hızlı karar verir.
Danışman seçimi: Aktif alıcı portföyü olmayan danışman sadece ilan açar ve bekler. Doğru danışman potansiyel alıcılara doğrudan ulaşır.

Danışman Seçerken Sormanız Gereken 5 Soru

“Bu bölgede ve bu ölçekte kaç fabrika sattınız?” — Referans isteyin.
“Aktif alıcı portföyünüzde bu profile uygun kim var?” — Gerçek alıcısı olmayan danışman sadece ilan açar.
“Pazarlama planınız nedir?” — “Sahibinden’e koyarım” diyorsa yetmez.
“Süreç nasıl işliyor, benden ne bekliyorsunuz?” — Profesyonel danışman sizi de sürece dahil eder.
“Sözleşme şartlarınız neler?” — Münhasırlık, süre ve komisyon oranını net sorun.

Çalışma yöntemim ve referanslarım hakkında bilgi almak için hakkımda sayfamı inceleyebilirsiniz. (https://fatihdemir.com.tr/hakkimda/)

Fabrikamı Satmak İstiyorum: Son Söz

Fabrikamı satmak istiyorum diyenler için şunu söyleyeyim: bu süreç sabır, doğru fiyatlama ve doğru alıcıya ulaşmak meselesidir. Aceleyle ve hazırlıksız girilen satış süreçleri ya çok uzun sürer ya da piyasa değerinin altında kapanır.
İstanbul, Tekirdağ ve çevre bölgelerdeki fabrika satış sürecinizi birlikte konuşmak isterseniz benimle doğrudan iletişime geçin. Aktif alıcı portföyüm ve bölge deneyimimle süreci hızlandırabilirim.

Fatih Demir
Endüstriyel Gayrimenkul Uzmanı
https://fatihdemir.com.tr

Mar 27

Esenyurt Fabrika Almak: Dikkat Edilmesi Gereken 7 Şey

By Fatih Demir Satılık Fabrika, Ticari Gayrimenkul, Yatırım Yerleri

Fatih Demir | Endüstriyel Gayrimenkul Uzmanı

Esenyurt fabrika almak isteyenlerin yaptığı en büyük hata şu: sadece m² fiyatına bakıp karar vermek. Yıllardır Esenyurt’ta endüstriyel gayrimenkul alanında çalışıyorum ve gördüğüm kadarıyla alıcıların büyük çoğunluğu sözleşme imzalandıktan sonra fark ettikleri teknik veya hukuki sorunlarla ciddi zaman ve para kaybediyor. Bu yazıda size sahaya çıktığımda kontrol ettiğim 7 kritik başlığı paylaşıyorum.

Esenyurt'ta fabrikada makinanın altında kalan işçi öldü

Tavan Yüksekliği: Göründüğünden Daha Kritik

Esenyurt fabrika almak isteyenlerin ilk baktığı şey genellikle kapalı alan m²’si oluyor. Oysa tavan yüksekliği çoğu zaman daha belirleyici.

Şu soruyu sorun: Ne üreteceksiniz veya ne depolayacaksınız?

Tekstil veya küçük imalat: 4–5m yeterli
Otomotiv yan sanayi, makine: minimum 6–7m
Lojistik ve yüksek raf sistemi: 8m ve üzeri şart

Net yüksekliği sorun — kiriş altı yüksekliği değil. İkisi arasında 80 cm ile 1.5m arasında fark olabilir. Bu fark, kurucağınız üretim hattını doğrudan etkiler.

Trafo Kapasitesi: En Çok Atlanan Detay

Esenyurt’ta fabrika alırken en sık gözden kaçan konu elektrik trafo kapasitesidir. Satıcı size “300 kW var” diyebilir — ama bu mevcut kullanım mı, yoksa bağlı kapasite mi?

Kontrol etmeniz gerekenler:

Mevcut trafo kapasitesi (kVA veya kW)
Kaçak veya resmi olmayan bağlantı var mı?
Trafo binanın mı, yoksa ortak kullanım mı?

Üretiminiz için yeterli kapasitede değilse, yeni trafo talebi BEDAŞ’ta uzun bir süreç. Bazen 6–12 ay bekleyebilirsiniz. Bunu sözleşme öncesinde netleştirin.

İskan Belgesi: Olmadan Banka Finansmanı Yok

Esenyurt fabrika almak isteyip banka kredisi kullanmayı planlayanlar için bu madde kritik. İskan belgesi olmayan bir fabrika için banka finansmanı neredeyse imkânsız.

Sahada sıkça karşılaştığım durum şu: yapı ruhsatı var, iskan yok. Satıcı “iskan alınıyor” diyor. Bu süreç bazen yıllarca uzayabiliyor, bazen hiç tamamlanamıyor.

Tapu durumunu satın almadan önce Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü’nün e-devlet sayfasından (https://www.tkgm.gov.tr) kendiniz sorgulayın. Satıcının beyanına güvenmek yetmez.

Tapu Cins Tescili: “Fabrika” mı Yazıyor?

Tapuda cins tescilinin ne yazdığına bakın. “Arsa”, “depo”, “dükkan” veya “bina” yazıyorsa bu fabrika olarak tescillenmemiş demektir. Bu durum:

Sigorta süreçlerini zorlaştırır
Sanayi teşviklerinden yararlanmanızı engelleyebilir
İleride satışta alıcı bulmayı güçleştirir

Tapuda “fabrika” yazan bir mülk almak her zaman daha temiz bir başlangıç noktasıdır.

Zemin Dayanımı: Makineniz Gelince Geç Olmasın

Ağır makine veya ekipman yerleştirmeyi planlıyorsanız zeminin ton/m² dayanımını mutlaka sorun. Standart endüstriyel zemin 3–5 ton/m² dayanır. Ağır pres, CNC tezgâh veya büyük kompresörler için 8–10 ton/m² gerekebilir.

Zemin takviyesi sonradan yapılabilir, ama maliyetli ve zaman alan bir iştir. Bunu önceden bilip fiyat müzakeresine dahil etmek çok daha akıllıca.

Lokasyon: Sadece Adres Değil, Erişim

Esenyurt fabrika almak isteyenlerin çoğu adrese bakıyor, ama erişimi test etmiyor. Şunları yerinde kontrol edin:

TIR veya kamyon girebiliyor mu? Yol genişliği ve manevra alanı yeterli mi?
E-5 veya TEM’e kaç dakika? Yoğun saatte bu süre ne kadar uzuyor?
Çalışan ulaşımı nasıl? Toplu taşıma var mı?
Komşu fabrikalar ne üretiyor? Gürültü, koku veya titreşim sorunu var mı?

Bu soruları sormak için bir öğle saatinde ve bir de sabah 8’de aynı rotayı gitmenizi öneririm.

Fiyat Analizi: m² Yanıltır, Verim Anlatır

Esenyurt’ta fabrika alırken sadece m² fiyatına odaklanmak yanıltıcı olabilir. Doğru karşılaştırma şöyle yapılır:

Kullanılabilir alan: Asma kat, ofis alanı ve depo kısmı ayrı ayrı değerlendirilmeli. Üretim alanı net kaç m²?

Teknik altyapı maliyeti: Trafo yeterliyse, iskan tamsa, zemin sağlamsa — bunları sonradan yapmak yerine fiyata yansıtılmış olarak almak avantajlıdır.

Kira benchmark’ı: Almayı düşündüğünüz fabrikayı kiraya verseydiniz ne alırdınız? Esenyurt’ta iyi bir fabrikada kira getirisi %6–8 bandında seyrediyor. Bu size alım fiyatının makul olup olmadığını söyler.

Esenyurt Fabrika Almadan Önce Son Kontrol

Esenyurt fabrika almak, doğru yapıldığında çok iyi bir yatırım. Bölgenin lojistik avantajı, İstanbul içindeki konumu ve sanayi altyapısı bunu destekliyor. Türkiye genelindeki sanayi yatırım eğilimlerini takip etmek için Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nın OSB verilerini (https://www.sanayi.gov.tr/osb) inceleyebilirsiniz.

Ama yukarıdaki 7 maddeyi atlamadan karar verin. Çünkü endüstriyel gayrimenkulde sorunlar satın alma sonrası ortaya çıkar — ve o noktada geri dönmek çok daha pahalıya mal olur.

Almayı düşündüğünüz Esenyurt fabrikasını birlikte değerlendirmek isterseniz benimle doğrudan iletişime geçin. Sahaya çıkar, sizinle birlikte incelerim.