Endüstriyel gayrimenkul danışmanı, fabrika, depo ve sanayi arsası işlemlerinde alıcıya veya satıcıya rehberlik eden uzmandır. Doğru danışman zaman, para ve risk kazandırır. Yanlış seçim ise süreci uzatır ve fiyatı bozar. Bu alan konuta hiç benzemez; bu nedenle seçimi dikkatle yapın.
Bu yazıda danışman seçerken uygulayabileceğiniz sekiz kriteri anlatıyorum. Ben de bu alanda çalışıyorum. Bu kriterleri beni dahil her danışmana uygulayın.
Endüstriyel Gayrimenkul Danışmanı Neden Gerekli?
Sanayi işlemleri teknik ve hukuki ayrıntı taşır. Elektrik kapasitesi, imar, iskan ve rampa gibi konular uzmanlık ister. Ayrıca iyi fabrikaların bir bölümü ilan sitesine hiç düşmez. Deneyimli danışman bu gizli piyasaya erişim sağlayabilir.
Endüstriyel Gayrimenkul Danışmanı Seçerken 8 Kriter
1. Yetki ve Ruhsat Durumu
Gayrimenkul aracılığı için yasal yetki belgesi gerekir. Danışmanın bu belgeye sahip olup olmadığını sorun. Resmi kayıtlardan teyit edin.
2. Sanayi Deneyimi
Konut satışı ile fabrika satışı farklı işlerdir. Danışmanın daha önce sanayi gayrimenkulü işlemleri yapıp yapmadığını sorun. Somut örnek isteyin.
3. Bölge Hâkimiyeti
Danışman hedef bölgeyi tanımalı. OSB’leri, otoyol bağlantılarını ve bölgenin sektörel yapısını bilmeli. Ona “bu bölgede en son hangi işlemi yaptınız?” diye sorun.
4. Teknik Bilgi
İyi danışman elektrik kapasitesi, zemin, tavan ve rampa gibi kriterleri anlar. Bu bilgiyle alıcıya doğru soruları sordurur. Teknik sorulara net yanıt vermiyorsa dikkat edin.
5. Referans ve Portföy
Eski müşterilerden referans isteyin. Aktif portföyü inceleyin. Portföy bilgisi güncel mi, ilanlar gerçek mi kontrol edin.
6. Şeffaf Komisyon ve Sözleşme
Komisyon oranını ve ne zaman ödeneceğini baştan yazdırın. Yetki sözleşmesinin süresini ve kapsamını okuyun. Özellikle münhasır yetki verecekseniz şartları iyi anlayın.
7. İletişim ve Raporlama
Danışman düzenli bilgi vermeli. Kaç kişi gezdi, geri bildirim ne oldu, fiyat nasıl karşılandı bilgilerini paylaşmalı. Ulaşılamayan danışman süreci yavaşlatır.
8. Dürüstlük ve Tarafsızlık
İyi danışman eksikleri gizlemez. Alıcıyı veya satıcıyı yanıltmaz. Gerçekçi fiyat ve süre konuşur. Aşırı iddialı vaatlere şüpheyle yaklaşın.
Kırmızı Bayraklar
Şu işaretlerde dikkatli olun:
- “Kesin şu fiyata, şu sürede satarım” garantisi
- Yazılı sözleşme yapmak istememesi
- Belge ve tapu kontrolünü geçiştirmesi
- Sizi aceleyle karar vermeye zorlaması
- Portföyü hakkında net bilgi vermemesi
Danışmana Sorulacak 6 Soru
- Yetki belgeniz var mı ve hangi kurumdan?
- Son işlemlerinizden hangileri sanayi gayrimenkulüydü?
- Bu bölgede kaç aktif portföyünüz var?
- Komisyon nasıl ve ne zaman ödenir?
- Benim mülküm için pazarlama planınız nedir?
- Hangi sıklıkla rapor verirsiniz?
Bu soruların yanıtları danışmanın kalitesini gösterir. Alıcı olarak sormanız gereken sorular için Sanayi Gayrimenkulü Almadan Önce Sorulması Gereken 10 Soru yazıma bakabilirsiniz. Satış sürecini görmek için Fabrika Satışında Süreç Kaç Gün Sürer? yazım yol gösterir. Başlangıç için Fabrikamı Satmak İstiyorum: Nereden Başlamalıyım? yazımı okuyabilirsiniz.
Taşınmaz ticareti ve yetki belgesi konusunda T.C. Ticaret Bakanlığı’nın resmi sitesine başvurabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Danışmana ne kadar komisyon ödenir? Oran piyasaya ve hizmete göre değişir. Rakamı önceden yazılı olarak netleştirin.
Münhasır yetki vermek mantıklı mı? Duruma göre değişir. Danışmana yoğun çaba karşılığı güven verebilir. Ancak süre ve çıkış şartlarını dikkatle okuyun.
Danışmansız satış yapabilir miyim? Evet, yapabilirsiniz. Ancak zaman, teknik bilgi ve alıcı erişimi açısından zorlanabilirsiniz.
Birden fazla danışmanla çalışabilir miyim? Yetki sözleşmesi buna izin veriyorsa evet. Münhasır sözleşme varsa buna uymalısınız.
Fatih Demir — ODTÜ mezunu, Pazarlama ve Markalaşma alanında MBA. Fabrika, plaza gibi hacimli gayrimenkullerin satış, kiralama ve yatırım projelendirme konularında 20+ yıllık deneyime sahip endüstriyel gayrimenkul uzmanı.
Fabrika, depo veya sanayi arsası işlemleriniz için bizimle iletişime geçebilirsiniz.