Arsa & Arazi

FABRİKA SEÇİMİ: ÜRETİM TESİSİ ALIRKEN DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN 10 TEMEL KRİTER

By Kasım 18, 2025 Kasım 27th, 2025 No Comments

(Bu metin genel bilgilendirme amaçlıdır. Teknik şartlar ve yönetmelikler zaman içinde değişiklik gösterebilir.)

Doğru fabrika seçimi, bir işletmenin üretim kapasitesini, maliyet yönetimini ve operasyon verimliliğini doğrudan etkiler. Bu nedenle fabrika seçimi yaparken teknik detayları, altyapı ihtiyaçlarını ve üretim süreçlerini bir arada değerlendirmek gerekir. Fabrikanın bulunduğu konumdan tavan yüksekliğine, zemin dayanımından enerji altyapısına kadar birçok unsur karar sürecinde belirleyici olur.

Aşağıda bir üretim tesisini seçerken mutlaka göz önünde bulundurulması gereken 10 temel kriteri bulabilirsiniz.

Fabrika Seçimi İçin Değerlendirilmesi Gereken Kriterler

1) Lokasyon, Yol Genişliği ve TIR Erişimi

Bir fabrikanın konumu, lojistik maliyetlerini doğrudan belirler. Bu nedenle tesisin ana yollara, limanlara, otoyol bağlantılarına ve tedarikçi ağına yakınlığı kritik önem taşır. Ayrıca yol genişliği, TIR dönüş yarıçapı ve fabrikanın önüne yanaşma kapasitesi günlük operasyonları önemli ölçüde hızlandırır.

2) Kapalı Alan ve Üretime Uygun Tavan Yüksekliği

Tavan yüksekliği, fabrikanın kullanılabilir hacmini belirleyen en önemli unsurlardan biridir. Örneğin, forkliftli üretim yapan firmalar için en az 6–7 metre yükseklik gerekir. Üretim makinelerinin boyutu, vinç ihtiyacı veya raf sistemleri gibi faktörler de tavan yüksekliğiyle doğrudan ilişkilidir.

3) Zemin Dayanımı ve Endüstriyel Kullanıma Uygunluk

Fabrika zeminleri ileride oluşabilecek maliyetlerin en büyük belirleyicilerinden biridir. Zemin için değerlendirilmesi gereken başlıca noktalar:

  • Endüstriyel forklift trafiğine dayanım

  • Darbeye karşı mukavemet

  • Düzgün tesviye yapılmış saha

  • Ağır makine kurulumu için yeterli taşıma gücü

Üretim tesislerinde zemin dayanımı özellikle metal işleme, plastik enjeksiyon ve kimya sektörlerinde büyük önem taşır.

4) Enerji Kapasitesi ve Trafo Altyapısı

Fabrikanın mevcut enerji kapasitesi, operasyonun sürdürülebilirliğini etkileyen en kritik kriterlerden biridir. Bu nedenle:

  • 3 faz elektrik

  • Trafo gücü

  • İleride kapasite artırımı ihtimali

  • Enerji kesintisi riskleri

gibi detaylar mutlaka incelenmelidir. Özellikle yüksek güç gerektiren üretim hatları için bu kriter önceliklidir.

5) Doğalgaz, Su ve Basınç Gereksinimleri

Üretim süreçleri genellikle yüksek enerji ve su tüketir. Doğalgaz hattının basıncı, suyun debisi ve altyapının ilave tesisler için yeterliliği mutlaka değerlendirilmelidir. Özellikle gıda, kimya ve metal üretiminde su ve enerji altyapısı kritik rol oynar.

6) Yangın Güvenliği Sistemi ve Acil Durum Altyapısı

Fabrika seçiminde yangın güvenliği, operasyonun kesintisizliği açısından belirleyici bir unsurdur. Kontrol edilmesi gereken başlıca noktalar:

  • Sprinkler sistemi

  • Yangın dolapları

  • Hidrant mesafeleri

  • Duman tahliye bacaları

  • Acil çıkış kapıları ve yönlendirme sistemi

Yüksek yangın yüküne sahip üretim tesisleri için bu kriterler hayati önem taşır.

7) Ofis Alanları, Sosyal Alanlar ve Yönetim Bölümü

Çalışanların verimliliği, fabrikanın sadece üretim alanına değil; ofis, yemekhane, soyunma odası, toplantı alanı gibi sosyal bölümlere de bağlıdır. Ofis alanlarının ışık alması, ergonomik düzeni ve üretimle bağlantısı iyi planlanmış bir fabrikada iş akışı daha verimli ilerler.

8) Tesisin İç Planlaması ve Üretim Akışına Uygunluk

Üretim hatlarının yerleşimi, hammadde giriş–ürün çıkış akışı ve depo bölümlerinin konumu fabrikanın verimliliğini belirler. Fabrikanın mevcut iç planı, üretim akışına uygun değilse ciddi tadilat maliyetleri ortaya çıkabilir. Bu nedenle akış diyagramına uygun planlama kritik önem taşır.

9) Çevresel Etki Faktörleri ve Komşu Tesisler

Fabrikanın çevresindeki diğer tesislerin faaliyet türleri, hem güvenlik hem de operasyon açısından önemlidir. Kimyasal üretim yapan tesislere yakınlık, gürültü seviyeleri veya ağır araç trafiği gibi faktörler üretim sürecini etkileyebilir.

10) Hukuki Durum, İskan ve Ruhsat Belgeleri

Tesisin hukuki durumunun net olması gerekir. Özellikle kontrol edilmesi gerekenler:

  • Yapı kullanım izin belgesi (iskan)

  • Ruhsat uyumu

  • Projede kaçak yapı olup olmadığı

  • Kat mülkiyeti – kat irtifakı durumu

Bu belgeler üretim faaliyetine başlamadan önce süreçleri hızlandırır. güncel yönetmelikler için buraya bakabilirsiniz; https://csb.gov.tr/

Sonuç

Doğru fabrika seçimi; teknik altyapı, imar durumu, zemin dayanımı, enerji kapasitesi ve çevresel koşulların bir bütün olarak değerlendirilmesiyle yapılır. Bu çalışma uzun vadeli verimlilik sağlar ve işletmenin büyümesini destekler.

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır. Yönetmelikler ve teknik gereklilikler zaman içinde güncellenebilir.

Sanayi arsası seçimi ile ilgili önceki rehberimize göz atabilirsiniz.

SANAYİ ARSASI SEÇERKEN DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN 12 TEKNİK KRİTER